12

แนวทางการตรวจงานก่อสร้างด้วยตนเอง : ตอนที่ 6 การตรวจสอบงานตอกเสาเข็ม (พ.ย. 52)

ฉบับก่อนหน้านี้ได้กล่าวถึงชนิดของฐานรากและเสาเข็ม และได้กล่าวถึงการตรวจสอบฐานรากแผ่ไปแล้ว ฉบับนี้มาคุยกันต่อถึงการตรวจงานฐานรากที่ใช้เสาเข็มกันครับ

ได้เคยกล่าวไว้เมื่อตอนที่ 4 ว่า เสาเข็มที่นิยมใช้กันในงานอาคารพักอาศัยมีด้วยกัน 2 ชนิด คือ เสาเข็มตอกกับเสาเข็มเจาะ เสาเข็มจะทำหน้าที่ถ่ายน้ำหนักจากเสาและฐานรากอาคารผ่านชั้นดินอ่อนสู่ชั้นดินที่แข็งแรงซึ่งอยู่ต่ำลงไป โดยฉบับนี้จะขอกล่าวถึงเฉพาะเสาเข็มตอกก่อนนะครับ

โดยทั่วไปฐานรากเสาเข็มตอกจะใช้กับสภาพพื้นที่ดินอ่อนอย่างกรุงเทพฯ และปริมณฑล หรือพื้นที่ใกล้เคียงแม่น้ำ ลำคลอง หนอง บึง และละแวกป่าชายเลน (สำหรับชลบุรีบริเวณที่เห็นได้ชัดคืิอตั้งแต่ตัวเมืองไปจนถึงแม่น้ำบางปะกง) แต่ในปัจจุบัน ผมได้เห็นการใช้เสาเข็มตอกกันทั่วไป เนื่องจากหลายพื้นที่ถมดินให้สูงขึ้นมาก (ดินถมที่ไม่บดอัดไม่เหมาะที่จะใช้ฐานรากแผ่เนื่องจากดินยังคงทรุดตัวต่อเนื่อง) หรือแม้แต่วิศวกรผู้ออกแบบเองก็คงไม่แน่ใจว่าสภาพดินบริเวณนั้นเป็นอย่างไรมาก่อนเพราะขาดข้อมูลดิน การใช้เข็มตอกจึงเปรียบเสมือนให้ปลอดภัยไว้ก่อน แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ท่านเจ้าของบ้านก็ย่อมต้องระวังปัญหากับบ้านใกล้เคียงด้วย ถ้าบ้านของเขาอยู่ใกล้อาคารที่ท่านกำลังจะลงมือสร้างใหม่นี้ ผมแนะนำให้ใช้ฐานรากแผ่หรือเสาเข็มเจาะน่าจะเหมาะกว่าเพื่อเลี่ยงปัญหาการร้องเรียนที่อาจจะเกิดกับบ้านข้างเคียงได้

เสาเข็มตอกที่นิยมใช้กับบ้านพักอาศัยหรืออาคารขนาดเล็กจะเป็นเสาเข็มคอนกรีตอัดแรง มีทั้งหน้าตัดรูปตัวไอและสี่เหลี่ยมตัน (ในเขตจังหวัดชลบุรีควรใช้หน้าตัดนี้) สิ่งสำคัญที่ควรระบุในสัญญาก่อสร้าง คือ วัสดุที่นำมาใช้ในงานก่อสร้างของท่านจะต้องได้รับมาตรฐานอุตสาหกรรมหรือเรียกสั้นๆว่า “มอก.” และแน่นอนว่า เสาเข็มคอนกรีตอัดแรงก็มี มอก. นะครับ ดังนั้นสิ่งแรกที่ท่านต้องตรวจเมื่อเสาเข็มเข้ามาถึงหน้างานคือ ตรา มอก. และหมายเลข มอก.396-2524 ที่ต้องประทับตราฝังในเนื้อคอนกรีตมาจากโรงงาน

นอกจากการตรวจตรา มอก. ดังกล่าวแล้ว การตรวจสอบงานเสาเข็มตอกยังมีอีกหลายประการ  โดยแบ่งได้เป็น 3 ช่วง คือ

1. ตรวจสอบก่อนการตอกเสาเข็ม

2. ตรวจสอบขณะที่ตอกเสาเข็ม

3. ตรวจสอบหลังการตอกเสาเข็ม